Posts

Showing posts from December, 2024

سخنی کوتاه از عصر روشنگری اروپا

Image
عصر روشنگری: چرا و چگونه؟ وقتی به تاریخ نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که هر دوره‌ای از انسان‌ها ردپایی از خودشون به جا گذاشته. اما عصر روشنگری یکی از اون دوره‌هایی بود که نه فقط ردپا، بلکه مسیر آینده رو برای بشریت طراحی کرد. سوال اینجاست: چرا این دوره اتفاق افتاد؟ چه شد که مردم از تاریکی قرون وسطی به روشنایی عقل‌گرایی رسیدند؟ چرا عصر روشنگری رخ داد؟ جوابش ساده نیست، اما می‌شه گفت خستگی از تعصب، خرافات و سلطه‌طلبی کلیسا، مردم رو به این فکر انداخت که راه جدیدی پیدا کنن. قرون وسطی پر بود از جنگ‌های مذهبی، سانسور علمی و سرکوب تفکر آزاد. بعد از اون، رنسانس و انقلاب علمی اومد و به انسان‌ها نشون داد که می‌تونن با عقل خودشون جهان رو بشناسن. اصلاحات مذهبی هم کلیسا رو به چالش کشید و آزادی‌های فکری بیشتری به مردم داد. کی و کجا؟ عصر روشنگری از اواخر قرن هفدهم شروع شد و تا اواخر قرن هجدهم ادامه داشت. اروپا، به‌خصوص فرانسه، انگلستان و آلمان، مرکز این جنبش بود. اینجاها جایی بودن که فیلسوف‌ها، دانشمندها و نویسنده‌ها ایده‌هاشون رو منتشر کردن و انقلاب‌های فکری به پا کردن. چه اتفاقی افتاد؟ این دوره با انتشار کت...

مفهوم دولت و نکوهش توتالیتاریسم

Image
  دولت، جامعه کوتاه‌مدت ایران و نکوهش توتالیتاریسم دولت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای اجتماعی و سیاسی، نقش اساسی در شکل‌دهی به ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یک کشور ایفا می‌کند. در مفهومی ساده، دولت مجموعه‌ای از نهادها و ساختارهایی است که برای ایجاد نظم، حفظ امنیت و رفاه عمومی، و اجرای قوانین و سیاست‌ها در یک جامعه فعالیت می‌کنند. با این حال، آنچه که دولت‌ها را از یکدیگر متمایز می‌کند، نوع رابطه‌ای است که با مردم برقرار می‌کنند و نحوه مدیریت منابع و قدرت در درون جامعه. در ایران، یکی از ویژگی‌های برجسته‌ای که در طول تاریخ مشاهده می‌شود، "جامعه کوتاه‌مدت" است. این مفهوم که توسط همایون کاتوزیان مطرح شد، به این اشاره دارد که در ایران، تصمیمات سیاسی و اقتصادی اغلب بر اساس نیازهای فوری و کوتاه‌مدت گرفته می‌شود و برنامه‌ریزی برای آینده و توسعه بلندمدت کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. این ویژگی از گذشته‌های دور تا به امروز در ساختار حکومتی ایران مشاهده می‌شود و مانع از شکل‌گیری توسعه پایدار در این کشور شده است. علل جامعه کوتاه‌مدت در ایران چندین عامل می‌تواند به شکل‌گیری جامعه ک...

نسل کشی ارامنه

سلام، من اریس هستم و اینجا می‌خواهیم درباره یکی از تاریک‌ترین و دردناک‌ترین صفحات تاریخ بشر صحبت کنیم. نسلی که در سایه جنگ جهانی اول نابود شد، نسلی که به‌دست هم‌نوعان خود کشته شد، نه به‌خاطر جنگ، بلکه به‌خاطر قومی که بودند. امروز، نسل‌کشی ارامنه." بخش اول: برهه زمانی حادثه "برای شروع، باید برگردیم به سال 1915، زمانی که جنگ جهانی اول در اوج خود بود. در آن زمان، امپراتوری عثمانی در حال فروپاشی بود و هرج‌ومرج سیاسی در این امپراتوری، که بخش‌های بزرگی از خاورمیانه و اروپا را در بر می‌گرفت، به شدت در جریان بود. امپراتوری عثمانی در حال از دست دادن بخش‌هایی از سرزمین‌هایش بود و با بحران‌های داخلی زیادی مواجه بود. در این شرایط، ارامنه، که در مناطق مختلف این امپراتوری زندگی می‌کردند، به عنوان یک اقلیت مذهبی و قومی، در معرض تهدید قرار گرفتند. حکومت عثمانی، به ویژه در دوران جنگ جهانی اول، به دنبال یافتن مقصر برای مشکلات داخلی خود بود و ارامنه به دلیل باورهای مذهبی‌شان و تمایل به استقلال از حکومت مرکزی، هدف قرار گرفتند." بخش دوم: جغرافیا و اوضاع سیاسی "ارامنه در آن زمان در بخش‌ه...

در باب سرمایه داری

Image
سرمایه‌داری: راه‌حل یا مشکل؟ تا حالا فکر کردی چرا هر روز یه محصول جدید میاد که حس می‌کنی باید بخری؟ چرا هر جا می‌ری تبلیغاتی می‌بینی که بهت می‌گن برای خوشحال بودن، موفق بودن یا حتی "عادی بودن"، باید یه چیز جدید داشته باشی؟ یا چرا کره زمین داره زیر بار مصرف ما نابود میشه؟ جواب همه این سوالا رو میشه تو یه کلمه خلاصه کرد: سرمایه‌داری. سرمایه‌داری چیه؟ خیلی ساده، سرمایه‌داری یه نظام اقتصادیه که همه‌چیزش روی مالکیت خصوصی و اقتصاد آزاد بنا شده. تو این سیستم، برخلاف کمونیسم، دولت‌ها تصمیم‌گیرنده نیستن؛ بلکه شرکت‌ها، تاجرا و سرمایه‌دارای بزرگ هستن که تصمیم می‌گیرن چی تولید بشه، کی تولید کنه و کی بخره. سرمایه‌داری همیشه یه‌جورایی وجود داشته، ولی اون چیزی که امروز می‌شناسیم، بعد از انقلاب صنعتی شکل گرفت. وقتی انقلاب صنعتی اتفاق افتاد، یه حجم عظیم کالا و ثروت تولید شد که دنیا تا اون موقع ندیده بود. حالا یه مشکل بزرگ پیش اومده بود: این همه کالا رو چطوری بفروشیم؟ راه‌حل سرمایه‌داری: مصرف‌گرایی اینجا بود که سرمایه‌داری یه راه‌حل پیدا کرد: مصرف‌گرایی. یعنی چی؟ یعنی تبلیغات گسترد...

هدف ما از بحث کردن چیه؟

سلام خوش آمدید به وبلاگ سخنی از اریس، امروز می‌خوایم درباره موضوع هدف از بحث و گفتگو صحبت بکنیم، و خب من صرفاً به عنوان یک فرد عادی دارم نظر خودم رو راجع به این موضوع میگم و خب طبیعی هم هست که نظر من اشتباه باشه و دارای نقص باشه، هدف صرفا درمیون گذاشتن نظرم با شماست و بازخورد گرفتن از شما. هدف ما از بحث چیه؟ تا حالا شده وقتی با یه دوستی یا کسی درباره یه موضوع بحث می‌کنید، یهو وسط بحث بفهمید که این گفتگو به هیچ جا نمی‌رسه؟ انگار هر دو طرف فقط دارید حرف خودتون رو می‌زنید، بدون اینکه واقعاً گوش بدید طرف مقابل چی می‌گه. اینجا هدف از بحث دیگه پیدا کردن حقیقت نیست؛ هدف شده بردن توی بحث. شاید حتی نخوایم از کلمه "برد و باخت" استفاده کنیم، ولی واقعیت اینه که بیشتر وقت‌ها توی این جور بحث‌ها، فقط می‌خوایم طرف مقابل رو قانع کنیم که من درست می‌گم و اون اشتباه. اما این مدل بحث کردن، به ندرت نتیجه می‌ده. تجربه شخصی من اینه که معمولاً طرف مقابل لزوماً مخالف سرسخت نظر شما نیست. شاید فقط داره از یه زاویه دیگه به موضوع نگاه می‌کنه. وقتی اینو بفهمید و از حالت تهاجمی خارج بشید، تازه بحث می‌تونه ب...